Bakan Şimşek: ‘‘Yeşil dönüşüm artık bir tercih değil, zaruret’’

COP31 ECA Finans Zirvesi’nde konuşan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, "Yeşil dönüşüm artık bir tercih değil, zaruret. Makro finansal istikrarın ve rekabetçiliğin temelinde bu dönüşüm bulunuyor" dedi. Programın açılışında konuşan Birleşik Krallık İklim Dönüşümü Bakanı Katie White da iklim dönüşümünde iklim değişikliğiyle mücadelede iş birliğinin önemini vurguladı.

Türk Eximbank ev sahipliğinde ve Birleşik Krallık İhracat Finansmanı Kuruluşu (UKEF) ortaklığıyla düzenlenen COP31 ECA Finans Zirvesi, Antalya’da gerçekleştirildi. Zirvenin açılış konuşmalarını Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Birleşik Krallık İklim Geçişinden Sorumlu Bakanı Katie White yaptı. Zirvede; iklim vizyonu, hedefleri, sürdürülebilir yatırımların finansmanı, dayanıklı tedarik zincirlerinin oluşturulması ve yeşil dönüşüm yatırımlarında uluslararası iş birlikleri ele alındı.

Bakan Şimşek, COP31 kapsamında dünyanın yeni taahhütlerden ziyade istihdam ve ekonomik büyümeye katkı sağlayacak somut projelere ihtiyaç duyduğunu belirterek, ihracat kredi kuruluşları arasındaki iş birliğinin önemine dikkat çekti. Küresel ekonomide yaşanan çalkantılara rağmen ortak hareket edilmesi gerektiğini vurgulayan Şimşek, "Dünyanın artık daha fazla iddialı taahhüde değil, bunları istihdama ve büyümeye dönüştürecek projelere ihtiyacı var. Bu nedenle iki Eximbank’ın birlikte çalışmasını teşvik etmek istiyorum. Bu iş birliği geleceğe dönük çok faydalı olacaktır" dedi.

‘‘Yeşil dönüşüm artık bir tercih değil, zaruret’’

Yeşil dönüşümün rekabetçilik ve ekonomik istikrar açısından önemine dikkat çeken Şimşek, "Dayanıklı altyapı ve karbonsuzlaşma, bugünün ekonomileri için son derece gerekli. Avrupa Birliği, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nı devreye soktu. İhracatımızın yüzde 55’ini Avrupa’ya yapıyoruz. Kendinizi karbonsuzlaştıramazsanız ürünlerinizi de satamazsınız. Bu nedenle sanayimizi bu yönde geliştirmemiz, enerjimizi daha verimli kullanmamız ve güvenli enerji kaynaklarına yönelmemiz gerekiyor. Yeşil dönüşümü başarılı bir şekilde gerçekleştirebilirsek makro finansal istikrarımızı da olumlu etkileyecek. Geçmiş 20 yılda benzin ve petrol ithalatı için yaklaşık 1 trilyon dolar harcadık. Eğer bu konuda bir şeyler yapmazsak önümüzdeki 20 yılda da bir o kadar harcayacağız. Dolayısıyla yeşil dönüşüm artık bir tercih değil, zaruret. Makro finansal istikrarın ve rekabetçiliğin temelinde bu dönüşüm bulunuyor" ifadelerini kullandı.

Gelişmekte olan ülkelere 1,3 trilyon dolarlık destek hedefi

Gelişmekte olan ülkelere yönelik iklim finansmanı hedeflerine değinen Şimşek, "COP31 kapsamında gelişmiş ülkeler, gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelere 2035 yılına kadar 1,3 trilyon dolarlık destek sunmayı hedefliyor. Ancak burada temel problem sermaye değil. Piyasalarda yeterince para var. Bizi geri tutan asıl unsur, yatırımlara imkân tanıyan uygun bir ortamın oluşturulamaması. Gelişmekte olan ülkelerde sermayenin maliyeti çok daha yüksek. Öngörülebilirlik, kanunların öngörülebilirliği ve bankacılık sistemlerine ilişkin düzenlemeler de büyük önem taşıyor. Bu ülkelerde yeşil enerji projeleri, gelişmiş ekonomilere kıyasla en az iki kat daha pahalıya mal oluyor. Bunun önemli bir bölümü algılanan riskten kaynaklanıyor. Projeler ekonomik açıdan mantıklı olsa bile finans kuruluşlarının algıladığı risk maliyetleri artırıyor" şeklinde konuştu.

‘‘İhracat kredi kuruluşlarının stratejik görevleri var’’

İhracat kredi kuruluşları ve kalkınma bankalarının önemine dikkat çeken Şimşek, "Projelerin uygulanması ve uzun vadeli başarısı açısından ihracat kredi kuruluşları, ticari ve siyasi riskleri üstlenebilir. Yapısal risklerin yönetilmesi anlamında her birinizin çok stratejik görevleri var. Birlikte çalışmanız hâlinde proje finansmanını daha az riskli hâle getirebilir, finansman maliyetlerini düşürebilir ve özel sermayenin bu alanlara yönelmesini sağlayabilirsiniz" dedi.

‘‘Kamu, özel sektör için kolaylaştırıcı olmalı’’

Kamu ve özel sektör iş birliğinin önemini vurgulayan Şimşek, "Kamu harcamaları özel sektör yatırımlarının önüne geçmemeli. Kamu olarak kolaylaştırıcı bir rol üstlenmemiz, riski paylaşmamız ve azaltmamız gerekiyor. Bu işleri gerçekleştirecek olan özel sektördür. Hangi ülke olursa olsun, Türkiye Cumhuriyeti de dâhil olmak üzere kamu kaynakları sınırlıdır. Dolayısıyla yatırımcılara öngörülebilirlik sağlamamız gerekiyor. Ulusal eylem planımız, yeşil dönüşüm finansman çalışmalarımız, Meclisimizden geçirdiğimiz yeni kanunlar, 2053 yılı için belirlediğimiz net sıfır hedefimiz, vergi sistemimiz, karbon piyasası ve sürdürülebilir raporlama çalışmalarımız yatırımcılara ciddi sinyaller veriyor" diye konuştu.

‘‘Türk Eximbank küresel tedarik zincirlerine kaynak sağlıyor’’

Türk Eximbank’ın küresel tedarik zincirlerine sağladığı katkıya değinen Şimşek, "Türk Eximbank bütün bu çerçeveyi yatırımcılarla bir araya getiriyor ve küresel tedarik zincirlerine kaynak sağlayabiliyor. Finansmanın yanı sıra know-how, endüstriyel tasarım ve üçüncü pazarlardaki tecrübesini de sunuyor. Eximbank ekibi gerçekten çok güzel bir iş çıkarıyor. Sadece kâğıt üzerinde kalmayıp somut sonuçlar ürettikleri için kendilerini tebrik ediyorum" ifadelerini kullandı.

‘‘İklim finansmanında uygulama boşlukları bulunuyor’’

İklim finansmanında karşılaşılan eksikliklere dikkat çeken Şimşek, "İklim finansmanı, iklim önceliklerinin belirlenmesi ve yatırım alabilecek projelerin geliştirilmesi konularında boşluklar var. Fizibilite aşamasında, izin süreçlerinde ve lisanslar konusunda önceliklerimiz bulunuyor. COP31 sırasında buradan pratik ve somut sonuçlar üretip üretemeyeceğimizi tartışıyoruz. Konuları masaya yatırıyor ve bir İklim Uygulama Köprüsü oluşturmaya çalışıyoruz. Bu boşluğu da bu şekilde kapatmayı hedefliyoruz" dedi.

‘‘İklim Uygulama Köprüsü projeleri finansmana hazır hâle getirecek’’

İklim Uygulama Köprüsü’nün sağlayacağı katkıları anlatan Şimşek, "Bu köprü hayata geçirildiğinde birçok ülkenin iklim ve kalkınma önceliklerini finansmana hazır proje portföylerine dönüştürmesine yardımcı olacak. Yatırım ihtiyaçları, uygun finansman araçları ve potansiyel yatırımcılar bir araya getirilecek. Mevcut altyapıların daha iyi kullanılmasını ve öncelikler doğrultusunda oluşturulmasını sağlayacak. Bu iş birliği ne kadar erken başlarsa o kadar iyi. Tasarım ve risk çalışmalarına başlamadan önce iş birliği ve diyaloğun kurulması gerekiyor" diye konuştu.

‘‘Ortak finansman istisna değil, kural olmalı’’

Ortak finansman modellerinin yaygınlaştırılması gerektiğini belirten Şimşek, "Ortak finansman normlarını belirlememiz gerekiyor. Bunu bir istisna olarak değil, bir kural olarak benimsemeliyiz. İhracat kredileri ve ticari kredilendirme kuruluşları; devlet garantileri, risk paylaşımı ve özellikle özel sermayenin harekete geçirilmesi temelinde önceliklendirilmelidir. İlk günden itibaren kamu ve özel sektörü bir araya getirerek hızlı bir şekilde karar almaya çalışmalıyız" ifadelerini kullandı.

‘‘Büyüme, istihdam ve refah önceliğimiz olmalı’’

Büyüme, istihdam ve sosyal refahın önemine vurgu yapan Şimşek, "Gelişmekte olan ve kalkınmakta olan ekonomiler ve ülkeler için hepimizin ortak görevi; güvenilir ve sürdürülebilir işler, yatırımlar ve altyapı oluşturmak, erişilebilir enerji üretmektir. Aynı şekilde üretim kapasitesini iklim krizine karşı daha dirençli hâle getirmemiz gerekiyor" dedi.

Birleşik Krallık İklim Dönüşümü Bakanı Katie White’tan iş birliği mesajı

Birleşik Krallık İklim Dönüşümü Bakanı Katie White da konuşmasında iklim değişikliğiyle mücadele ve sürdürülebilir dönüşüm sürecinde uluslararası iş birliklerinin önemine dikkat çekti. White, "Umarım bu Zirve, yalnızca nelerin mümkün olduğunun konuşulduğu bir buluşma olmaz. Yeni ortaklıkların başladığı, kurumların yalnızca hedeflerini değil, anlaşmalarını da karşılaştırdığı, projelerin önündeki engellerin belirlenerek bunların nasıl kaldırılacağının birlikte ele alındığı bir platform olur. Birleşik Krallık ile Türkiye arasındaki ortaklığın, somut uluslararası iş birliğinin neler başarabileceğini gösterecek şekilde daha da derinleşmesini umuyorum. Çünkü COP31, nihayetinde uygulamaya ve sonuç almaya odaklanmalı. Finansman, vaat ettiğimiz dönüşüm ile insanların gerçekte görebileceği dönüşüm arasındaki köprüdür. Şimdi görevimiz, bu köprüyü daha hızlı inşa etmek" ifadelerini kullandı.