Makina Mühendisleri Odası: Mega Projeler Ağır Kamusal Bedeller Ödetiyor
TMMOB Makina Mühendisleri Odası, her ay hazırladığı sanayinin sorunları bülteninin 21'incisinde "Mega Projelerin Sorunları" konusunu ele aldı. Makine Mühendisleri Odası'ndan yapılan açıklamaya göre, Kalkınma Bakanlığı, Dünya Bankası, Hazine ve çeşitli bakanlık verileri kullanılarak yapılan araştırmada Kamu-Özel Ortaklığı projelerinin yüz yüze olduğu sorunların altı çizildi ve taşıdıkları riskler sıralandı.
Araştırmanın bulguları ve öneriler şöyle aktarıldı:
-"Kamu-Özel İşbirliği projelerinden 81'i Yap İşlet Devret, 5'i Yap İşlet modeli olurken, toplam yatırım tutarları 11 milyar ABD dolar oldu. Yapım aşamasında olan projelerin ise 16'sı Yap İşlet Devret, ve 17'si Yap Kirala Devret modelli olurken toplam yatırım tutarları 36 milyar dolar oldu.
-Bu projelerden en büyük dördü, projelerin üçte ikilik büyüklüğünü oluşturdu. Bu 4 mega proje içinde ise Üçüncü Havalimanı 14 milyar dolarlık yatırımı ile diğer projelerden ayrışmaktadır. Söz konusu dört mega projenin üçü İstanbul odaklıdır. Bunlardan Üçüncü Havalimanı ile Üçüncü Köprü ve henüz tasarı aşamasında olan Kanal İstanbul, İstanbul'un Kuzey ormanları sınırlarında yer almış ve birbirini besleyen projeler olarak tasarlanmıştır.
-"PROJELER ÇEVRE, TARİH, KÜLTÜR VARLIĞI TALANI İLE UYGULANMAKTADIR"-
-Türkiye'de, özellikle AKP döneminde hayat bulan özelleştirme ve devamı sayılan Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) projeleri, büyük bir kapalılık, denetimsizlik, kayırmacılık ve çevre, tarih, kültür varlığı talanı ile uygulanmaktadır. Bu sürecin, bir an önce kamu denetimi altına alınması bir zorunluluktur. Aksi takdirde tüm topluma ait yeraltı-yerüstü kaynaklarının daha çok tahrip edilmesi önlenemeyecek, büyük çevre felaketleri kaçınılmaz olacaktır.
-"KAMU ALEYHİNE PROJELER SÜRATLE KAMULAŞTIRILMALI"-
-KÖİ projelerinin TBMM ve onun adına Sayıştay denetimine alınmasında gecikilmemeli. Kamu aleyhine olan projelerin süratle kamulaştırılması yoluna gidilmelidir.
-Henüz ihalesine çıkılmayan proje stoku süzgeçten geçirilmeli ve emsallerinin taşıdığı risklerden, başta Kanal İstanbul olmak üzere hemen vazgeçilmelidir. Yapımının henüz başında olunan 3. havalimanı ise hızla gözden geçirilmelidir.
-"KUZEY İSTANBUL PROJESİ ÇEVRELERİNİN İMARA AÇILMASI ÖNLENMELİDİR"-
-Yapımı tamamlanan ya da tamamlanmak üzere olan projelerin yol açtığı, açacağı arsa spekülasyonunun önüne geçilmeli, otoyolların çevreleri özellikle Kuzey İstanbul projelerinin çevreleri sit alanı ilan edilerek imara açılması önlenmelidir. Projelerin özellikle dış finansmanın ortaya çıkan sorunlarını aşmak amaçlı, merkezi bütçeye paralel kurulan Varlık Fonu, başta İşsizlik Sigortası Fonu, özelleştirme fonu kaynaklarını kullanarak, ortak firmalara desteği amaçlamaktadır. Kamu denetimi dışında tutulan ve özellikle işsizlik fonunun yağmalanmasını amaçlayan bu girişimin iptali istenmelidir."
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.