Aydın’da coğrafi işaret tesciline sahip Aydın Enginarı’nda yeni sezon hazırlıkları başladı. Son yıllarda Mısır enginarına karşı ayakta kalma mücadelesi veren üreticiler enginar fidelerini umutla toprakla buluşturdu.
Enginar üretiminde Türkiye’nin yüzde 42’lik ihtiyacına cevap veren Aydın’da, sezon hazırlıkları başladı. Aydın’ın enginar üssü olarak bilinen Efeler ilçesi Gölhisar Mahallesi başta olmak üzere il genelindeki enginar tarlalarında da hareketlilik devam ederken, dikime hazır hale getirilen enginar fideleri toprakla buluştu. 2025 yılı TÜİK verilerine göre Aydın genelinde 6 bin 892 ton enginar üretimi gerçekleştirilirken, Aydın’ın enginar üssü olarak bilinen Gölhisar Mahallesi’nde ise üreticiler, geleneksel yöntemlerle yeni sezon hazırlıklarını sürdürüyor.
Gölhisar Mahallesi’ndeki enginar üreticilerinden Durmuş Korkmaz, yeni sezon ekimlerinin Eylül ayının ilk haftasında başladığını belirterek, "Ağustos’un 25 gibi tarlalara su verilir. Eylül’ün ilk haftası enginar ekimi başlıyor. Arkasından çapa ve sulama işlemleri ile devam ediyor. Emg,nar kökü toprakla buluşur buluşmaz parça kökler telleniyor. Hep kökten üretme bu enginarlar. Öyle tohum, fabrikasyon veya GDO ile işimiz olmaz. Türkiye’de zaten bir enginar, iki pırasa. Bunların ikisi tamamen eski fidandır. Onun için Eylül’de başlıyoruz. Şimdi ekiliş yapıldı. Zaman zaman tutmayan yerlerini yeniliyoruz. Süreç çapalaması, suyunun verilmesi derken bu şekilde devam ediyor" dedi.
"Aşırı yağışlardan dolayı rekolte düşüktü"
Enginarların genelde Şubat ayının ortalarında baş vermeye başladığını ifade eden Korkmaz; "Şubat’ın ortalarına doğru hava durumuna göre değişiyor tabi. Ama Mart, Nisan en güzel dönemi. Mart’ta da kesime başlıyoruz. Bu sene rekolte düşüktü, aşırı yağışlardan dolayı çok kökten ölen tarlalar oldu. Biraz da ekiliş fazlalığı var" şeklinde konuştu.
"Enginarın kendinden fazla işçiliği zahmetli"
Türkiye’de enginarın işleme sıkıntısı olduğunu ve işleme kısmının maliyetli olduğunu vurgulayan Korkmaz; "İşlemesi büyük para. Örneğin bir soyucuya verdiğimiz para, bunlar hep ağır meblağlar olduğu için o aşaması çok fazla masraflı. Kavanoz bölümü, soyulma durumu, soğuk havasıydı, işçiliğiydi derken bunlar yüksek maliyet tutuyor yani. Enginarın kendinden fazla işçiliği var" dedi.
"Yurt dışına belli bir kota konulmalı"
Bu yıl birçok enginarın tarlada kaldığını söyleyen Korkmaz; "Enginarın bu sene adette başlangıç fiyatı, Şubat ayında 40 liraydı. Mayıs ayında en son 5 liraya kadar düştü. Daha sonrası hiç alım olmadı. Tamamen ürün tarlada kaldı. Yurt dışından gelen Mısır enginarı sebebiyle. Burada bir çanak enginarın soyum maliyeti, işçilik maliyeti 10 lira. Yerine göre 12 lira. Diğer giderleri de hesaplarsak ortalama 20 liraya tekabül ediyor. Mısır enginarlarının kavanozunu 4 liraya veriyorlar. Maalesef orada bir işçinin maliyeti çok düşük. O yüzden bunun karşısında biz yarışamıyoruz. Bu seneyi de maalesef çok kötü görüyorum yani, aynı şeyler olur diye düşünüyoruz. Aynı ürünler dalında kalır. Çünkü yurt dışına belli bir kota konulmalı. Gelmesin değil, gelsin ama bizde de burada bir oluşan maliyet var. Bir de bu mısır enginarlarını alanların bazıları, bizden almış gibi reklam yapıyor. Marketlerdeki enginar konservesinin içine Mısır enginarını doldurmuşlar ama menşei Türkiye yazıyorlar" dedi.