Kış mevsiminin gelmesi ve hava sıcaklığının düşmesiyle birlikte sık sık yaşanan soğuk algınlığı ve solunum yolu enfeksiyonlarının griple karıştırıldığını söyleyen Prof. Dr. Aysel Kocagül Çelikbaş, "Grip dediğimiz tablo, soğuk algınlığından çok farklıdır. Soğuk algınlığı biraz halsizlik, biraz baş ağrısı, burun akıntısı, hapşırık gibi semptomlarla ilerlerken, gripte ateş, ciddi öksürük, yataktan kalkmayı zorlaştıracak kadar kas eklem ağrısı var. Grip çok ağır, farklı bir tablo" dedi.
Kasım ayında hava sıcaklıklarının düşmesinin ardından soğuk algınlığı ve solunum yolu enfeksiyonu sebebiyle hastalanan vatandaşların sayısında artış yaşanmaya başlandı. Özellikle mevsim geçişlerinde yaşanan artış sebebiyle vatandaşlara uyarılarda bulunan Hitit Üniversitesi Erol Olçok Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Aysel Kocagül Çelikbaş, kalabalık ortamlarda enfeksiyon hastalıklarının daha hızlı bulaşabildiğini, hastalıklardan korunmak için hijyen kurallarına dikkat edilmesi gerektiğini ifade etti. Soğuk algınlığıyla gribin sık sık karıştırıldığına dikkat çeken Çelikbaş, her hastalanmanın grip olmadığını ifade etti. Çelikbaş, riskli grupların mutlaka grip aşısı olması gerektiğine dikkat çekti. Özellikle okul ortamlarındaki çocukların daha çok hastalandığını kaydeden Çelikbaş, bulaşın önlenmesi için hasta çocukların bir süre evde dinlendirilmesi gerektiğini belirtti.
"Çocukların da erişkinlerin de bu sürece adapte olması biraz zaman alıyor"
Enfeksiyon hastalıklarının ve soğuk algınlığı vakalarının özellikle mevsim geçişlerinde arttığını söyleyen Prof. Dr. Aysel Kocagül Çelikbaş, "Polikliniklere başvuran hastalar arasında üst solunum yolu enfeksiyonu şikayetiyle gelen hastalar artmaya başladı. Havalar soğudu, yağışlar başladı. Çocukların da erişkinlerin de bu sürece adapte olması biraz zaman alıyor. Solunum yolu enfeksiyonu, soğuk algınlığı ya da grip etkeni olan virüsler insanlara temas ve damlacık yoluyla ulaşıyor. Damlacık dediğimizde öksürük, aksırık ya da burun silmesi sırasında ortama saçılan vücut sekresyonlarından bahsediyoruz. Bunlar öksürük, aksırık sırasında vücuttan 1 metre öteye kadar dağılabiliyorlar. Bu nedenle de özellikle çocukların yanında oturan arkadaşına ya da önünde, arkasında oturan arkadaşlarına öksürük, aksırık sırasında hastalığı bulaştırma ihtimalleri yüksek. Hasta olan çocuk da hastalığı yine taşıyor. Böylece bu dönemlerde özellikle de mevsim geçişlerinin olduğu dönemde hastalık oranı artıyor" dedi.
"Çocuklara el yıkamayı çok iyi öğretmemiz gerekiyor"
Çocukların hastalıklardan korunması için hijyen kurallarına önem verilmesi gerektiğini belirten Çelikbaş, "Çocuklar daha önce kreşe, anaokuluna devam etmediyse ilk defa toplu ortamda bulunduğunda çok sık hastalanırlar. Belli bir bağışıklık düzeyi oluşturana kadar çok sık hastalanırlar. Bir de korunma önlemlerini bilmiyor olmaları bu riski arttırıyor. Çocuklara el yıkamayı çok iyi öğretmemiz gerekiyor. Çünkü virüsler temas ve damlacıkla bulaşıyor. Mesela masaya bulaşıyor, çocuk oraya dokunuyor, ondan sonra bir şeyler yiyor, eline ve ağzına dokunuyor. Bu süreci yönetmede sık sık el yıkamak korunma için çok önemli. Öksürük ya da aksırık sırasında elini ağzına kapatmak yerine kolun iç yüzü ile ağzı kapatmak hastalığı yaymayı önlemek açısından önemli tedbirlerden bir tanesi. Hastalık bulaştıktan sonra bir iki gün içinde belirtiler ortaya çıkıyor. Ondan sonrasında da hastalık semptomları ortadan kalkıncaya kadar en az 4-5 gün bulaştırıcı olabiliyor. Bu nedenle hasta çocukların okula gönderilmemesi de çok önemli. Biz erişkinler için de iş yerine gitmesin, hastalığı saçmasın diye istirahat veriyoruz. Çocukları da bu şekilde okuldan 4-5 gün uzak tutarak hastalığın yayılmasını engellemek ya da maruz kalanların sayısını azaltma şansımız olabilir" diye konuştu.
"Grip sanılan hastalıkların çoğu soğuk algınlığı"
Soğuk algınlığı ile grip arasındaki farklara değinen Çelikbaş, "Grip dediğimiz tablo, soğuk algınlığından çok farklıdır. Soğuk algınlığı biraz halsizlik, biraz baş ağrısı, burun akıntısı, hapşırık gibi semptomlarla ilerlerken, gripte ateş var, ciddi öksürük, yataktan kalkmayı zorlaştıracak kadar kas eklem ağrısı var. Grip çok ağır, farklı bir tablo. Bu ikisini ayırt etmek gerekiyor. ’Aşı oldum ama ona rağmen grip oldum’ dedikleri hastalıkların çoğu soğuk algınlığı. Yaşlılar, kronik akciğer hastalığı olanlar, böbrek yetmezliği, karaciğer yetmezliği olanlar, kanser tedavisi görenler ya da başka nedenle bağışıklığı baskılanmış insanlarla yan yana olan hasta kişilerin maske takmaları gerekiyor, bu sekresyonların etrafa yayılmasını engellemek açısından önemli" şeklinde konuştu.
"Soğuk algınlığının ya da bir gribin acil servislere başvurmasını çok önermiyorum"
Tedavi yöntemleri ile sağlık kuruluşlarına başvuru sürecine yönelik bilgiler veren Prof. Dr. Aysel Kocagül Çelikbaş, "Dünya Sağlık Örgütü’nün önerilerile her yıl yeni aşı hazırlanıyor. Eylül sonu, Ekim başı gibi bağışıklamanın başlaması lazım. Artık Aralık sonuna kadar aşı yapılabilir. Ben bu nedenle özellikle riskli grupların aşılanmasını çok önemsiyorum. Çünkü influenza sonrasında bakteriyel pnomoniler olabiliyor, ensefalit tabloları olabiliyor, farklı komplikasyonlar ortaya çıkabiliyor. Bunları önlemek için aşı mevsimi geldi. Eğer riskli gruplarda ise herkesin aşı olmasını öneriyorum. Aşının koruyuculuğu tabii ki yüzde 100 değil. Hastalığa yakalanmayı engelleme oranı yüzde 60’lar civarında ama kişi yakalansa bile aşının hastaneye yatış ve grip nedeniyle ölümleri engellediği gösterilmiş. Bu nedenle de ben aşıyı çok önemsiyorum. Soğuk algınlığının tedavisi istirahattir. Gribin ise ilk 48 saat içinde başvurursanız antiviral bir tedavisi vardır. Gerçekten de bu hastalık süresini engelleyen, hastalık süresini kısaltan, hastaneye yatışları engelleyen, ölümü engelleyen bir antiviral ajandır. Bunların hepsinin tedavisini de yönetimini de aile hekimi arkadaşlarımız yapabiliyor. Artık aile hekimliği uzmanları bu süreci yönetebilecek durumdalar, o bilgi düzeyine sahipler. Bu nedenle ben soğuk algınlığında acil servislere başvurulmasını çok önermiyorum" dedi.