-Bu yıl çimento ihracatının 7 milyon ton, klinker+çimento ihracatının
ise 10 milyon ton olması öngörülüyor. Toplam ihracatın ülke
ekonomisine katkısının ise 500 milyon dolar olması bekleniyor.
Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği(TÇMB) Başkanı M.Şefik Tüzün Türkiye'nin çimento sektörü üretimde Avrupa birincisi
olurken, dünyada Çin, Hindistan, A.B.D ve İran'la birlikte ilk 5'te
yer aldığını söyledi. Tüzün,,ihracatta ise Çin ve İran'dan sonra ilk
üçte yer alan Türkiye çimento sektörünün, 100 milyon ton üretim
kapasitesi, 2015 yılında yaklaşık 3.2 milyar dolar cirosu, 550 milyon
dolar ihracatı ve doğrudan 17 bin kişiye ulaşan istihdamı ile Türkiye
ekonomisinin lokomotifi konumunda olduğunu kaydetti.
Türkiye Çimento Müstahsilleri Birliği(TÇMB) Başkanı M. Şefik Tüzün
düzenlediği basın toplantısında sektörün bugün 80 milyon tonun
üzerinde klinker üretim kapasitesine ulaştığını belirterek " Bu
rakamın çimento üretimi olarak karşılığı ise yaklaşık 100 milyon
tondur. Devam eden ve başlayacak yeni yatırımlar ile birlikte, 2017
yılı sonuna kadar bu rakama 5 milyon ton daha ilave geleceğini
öngörüyoruz. Sektörün ilk 60-70 yılında Cumhuriyet Hükümetleri
kalkınmanın anahtarı olarak ülkenin dört yanına çimento fabrikalarının
kurulmasını sağladılar. Başlangıçta kamu imkanları ile kurulan
fabrikalar, özelleştirme sonrası tamamen özel sektörün yatırımlarıyla
yurt sathına yayıldı; Çimento sektörü Türkiye'de hızla gelişerek
bugünkü büyüklüğüne erişti"dedi.
-İLK İKİ AYDA ÜRETİM YÜZDE 34.08 ARTI-
Tüzün,2015 yılında yaşanan siyasi ve ekonomik belirsizliklerle geçen
bir yıl olmasının yanı sıra mevsim koşulları da aynı ölçüde inşaat
sektörünü, dolaylı olarak da çimento sektörünü etkilediği bir yıl
olduğuna işaret ederek şu değerlendirmede bulundu: " 2016 yılı Şubat
ayında çimento üretimi geçen yıla oranla yüzde 34.08 oranında artış
yaşandı. Üretilen çimentonun yüzde 14.47'si ihraç edildi. Şubat sonu
yurt içi çimento satışlarında yüzde 23.84'lük artış yaşanmasının yanı
sıra ihracattaki yüzde 46.35'lik artış sektörü olumlu yönde etkiledi.
2015 yılında üretim TÇMB üyeleri bazında yüzde 0.3 artarak 72.8 milyon
ton olarak gerçekleşti.2015 yılında sektörün tamamının iç satışı, üye
olmayan fabrikaların satışları da tahmin edilerek, 65 milyon ton
olarak gerçekleşti. İç satışlar sektör bazında yüzde 1.3 artış
gösterdi. Üretilen çimentonun yaklaşık yüzde 10.7'si ihraç edildi.
2015 yılında sektörün kapasite kullanım oranı yaklaşık yüzde 85 olarak
hesaplandı."
-İHRACAT GELİRİNDE YÜZDE 14'LÜK DÜŞÜŞ-
Tüzün; "2015 yılsonunda Türkiye'nin çimento ihracatı (TÇMB üyesi
olmayan tesislerin bilgileri dahil) 7.8 milyon ton, (çimento+klinker)
toplam olarak 10.7 milyon ton civarında gerçekleşti. Bu rakamlar,
çimento ihracatında yüzde 3.5 küçülme, (çimento+klinker) toplam
ihracatta yüzde 2.7 küçülme anlamına geliyor. 2015 yılı Ekonomi
Bakanlığı verilerine göre toplam ihracatımızın (çimento+klinker)
tutarı yaklaşık 550 milyon dolar olarak gerçekleşti. 2014 ihracat
gelirimiz 640 milyon dolardı. Bu da yaklaşık yüzde 14'lük bir düşüşe
işaret etmektedir" dedi.
-İHRACATIN YÜZDE 47'Sİ ASYA, ORTA DOĞU VE KÖRFEZ ÜLKELERİNE-
Çimento ihracatında ağırlık özellikle Suriye'deki artış ile birlikte
Orta Doğu yani Asya pazarı olurken, Libya'nın etkisiyle Afrika
kıtasının ikinci önemli pazar olduğunu belirten Tüzün şu bilgileri
verdi: " 2015 yılında çimento ihracatının yüzde 47'si Asya ülkelerine,
yüzde 36'sı Afrika ülkelerine, yüzde 7'si Avrupa ülkelerine ve yüzde
10'u Amerika ülkelerine gerçekleştirildi. Son yıllarda Türkiye, Çin ve
İran'dan sonra dünyanın üçüncü en büyük ihracatçısı
durumundadır.Gelecek yıllarda ihracatta Afrika ve Amerika pazarının
payının artacağını buna karşılık Avrupa pazarının payının daha da
düşeceğini tahmin ediyoruz.Özellikle; geleneksel ihraç pazarımız olan
Orta Doğu ve Akdeniz havzasındaki politik istikrarsızlık, bazı
bölgelerde savaş durumunun devam etmesi, Çin'de büyümenin azalması,
Rusya ile yaşanan gerginlik, İran ambargosunun kalkması neticesinde
İran'ın yüksek kapasite ve düşük enerji maliyeti ile ihracat
pazarlarımıza nüfuz etme olasılığının artması gibi olumsuzlukla
birlikte ihracatta sıkıntılı bir döneme girmekteyiz. Örnek olarak
Suriye ve Irak'a yapılan ihracatları gösterecek olursak, Bu 2 ülkeye
2016 yılı ilk 3 ayında ihracatımız 2015 yılı ilk 3 ayına göre toplamda
yaklaşık 225 bin ton azalmıştır. Bu bölgeden gelen düşüşleri telafi
olarak Libya pazarında artış görülmüş, Yemen ve Fildişi Sahili
pazarları açılmıştır."
-ORTADOĞU'DA SUUDİ ARABİSTAN REKABETİ-
Tüzün, Suudi Arabistan'ın çimento sektörüne 2008 yılından bu yana
getirilen ihracat yasağını kaldırmasıyla birlikte; ülke olarak mevcut
ve planlanan yatırımları ile ihraç pazarları için önemli bir rakip
haline geldiğini vurgulayarak ". Klinker üretim kapasitesi 61 milyon
ton olan Suudi Arabistan'ın önümüzdeki 5 yıl içinde kapasitesini 78
milyon tona çıkaracağı, ülkedeki petrol üretimi de düşünüldüğünde,
ciddi bir şekilde maliyet avantajı sağlayacağını tahmin ediyoruz.
Ülkedeki stoğun yaklaşık 20 milyon ton olduğu tahmin edilmektedir.
Türkiye çimento sektörü ihracatının yaklaşık yüzde 40'ını Orta Doğu
ülkelerine yaptığı düşünülürse bu bölgelerde Suudi Arabistan ile
rekabet yaşamamız kaçınılmaz olacaktır. Özellikle Yemen, Irak, Ürdün,
Mısır ve Filistin hedef pazarlar arasında olacaktır. Suudi
Arabistan'ın ihracat vergisi uygulayıp uygulamaması da önemli bir rol
oynayacaktır.İran ambargosunun kalkması ve ülkedeki atıl kapasitenin
ihracata yönelmesi ve Suudi Arabistan'daki bu gelişme sonrası her iki
ülkenin pazara girmesiyle rekabet gücünün önemli ölçüde etkileneceği
tahmin ediliyor. İran'ın yüksek kapasite ve düşük enerji maliyeti ile
ihracat pazarlarımıza nüfuz etme olasılığı daha da artmıştır" şeklinde
konuştu.
-SEKTÖRE YATIRIM DEVAM EDİYOR-
Tüzün, yatırımlarla ilgili olarak da 2015 yılı içinde Doğu Akdeniz ve
İç Anadolu bölgelerinde olmak üzere iki yeni fabrikanın devreye
girdiğini belirterek şunları söyledi: " Bugün itibariyle, önümüzdeki
üç yıl içinde devreye alınacak olan altı fabrika yatırımı devam
etmekte veya inşaata başlama aşamasında. Bu veriler ışığında, sektörde
hala ciddi bir yatırım sürecinin devam ettiğini rahatlıkla
söyleyebiliriz. Ne yazık ki normal şartlarda bir başarı olarak
görülebilecek bu gelişme ve yatırım heyecanı, ülkedeki çimento üretim
kapasite fazlası nedeniyle olumsuz bir tablo olarak ortaya çıkıyor.
Önceki yıllarda yurtiçi talebin ve ihracat pazarlarının canlı olması
kapasitedeki bu fazlalığı dengelemiş ve sektörün kapasite kullanımı
yüzde 88-90'larda seyretmiştir. Ancak son 2 yılda gördüğümüz
durgunluk, sektör oyuncularını ciddi endişeye sevk etmektedir. Bu yeni
fabrikalar ile ara mamul olan klinkerin üretim kapasitesinde 2017
yılsonuna kadar 85 milyon ton olması ve eşdeğer çimento öğütme
kapasitesinin ise 104 milyon ton olması öngörülmektedir."
-"İHRACAT ARTMAZSA KAPASİTE KULLANIMI DÜŞEBİLİR"-
Tüzün, kentsel dönüşüm projesi kapsamında yeniden inşa edilen konut
yatırımları, 3'üncü havaalanı, Körfez Geçişi gibi özel projeleri,
hızlı tren, metro, otoyol gibi altyapı projeleri, Türkiye'nin enerji
bağımlığını azaltmayı hedefleyen HES, RES vb. enerji yatırımlarının
2016 yılında çimento sektöründeki büyümeye katkı sağlayacağını
vurgulayarak " Son 2 yıl içinde yurt içi çimento talebinin
durgunlaşması ve büyüme hızının azalmasına karşılık gündemde olan yeni
yatırımlar ile gelecek ilave kapasiteler sektörün ihracat
performansına bağımlılığını artırmaktadır. İhracatın önümüzdeki
yıllarda büyüme gösterememesi durumunda fabrika kapasite
kullanımlarında ve verimlilikte azalma görmemiz kaçınılmaz olacaktır.
Bu anlamda 2016 yılında, yeni çimento pazarları bulmak, rekabetçi
olacak aksiyonları almak daha da önemli olacaktır. Avrupa'da beklenen
büyümenin yakalanamaması ve hatta resesyon tehlikesi, Rusya'daki son
ekonomik sıkıntılar, dünya çimento ihracatının önde gelen ülkelerinden
birisi olan Türkiye için bir dezavantaj yaratmaktadır. Avrupa para
birimi Euro'nun zayıflaması, özellikle Avrupa'daki üreticiler ile
rekabet anlamında bir dezavantaj yaratabilir" dedi.
-KENTSEL DÖNÜŞÜMDE 20 YILDA 7 MİLYON KONUT-
Tüzün kentsel dönüşümün sektöre etkisi konusunda ise şu
değerlendirmeyi yaptı: "İnşaat sektörünün büyümesinde etkisi olacağını
beklediğimiz; Kentsel dönüşüm projeleri (20 yılda 7 milyon konut),
mega projeler, devam eden konut ve altyapı projeleri ve yabancıların
konut sektörüne devam eden ilgisi, aynı zamanda çimento sektörü için
de gelecekte fırsat olarak görülebilir. 100 m2 konut inşaatı için
gereken çimento miktarı yaklaşık 18-20 ton civarındadır. 20 yıl
boyunca Kentsel Dönüşüm projesi kapsamında tüketilecek toplam çimento
miktarının yaklaşık 130-140 milyon ton olacağı tahmin edilmektedir.
Yıllık 6-7 milyon ton çimentonun (tüketimin yaklaşık %10'u), kentsel
dönüşüm projelerinde kullanılması beklenmektedir."
NÇ/HF